وانا ١٦: کریارێن مۆدال
Modalverben
| مۆ - دال - ڤێڕ - بِنکریارێن مۆدال Modalverben | مۆ - دال - ڤێڕ - بِن کریارێن تایبەتن کو واتایا کریارەکا دی د رستان دا دگوهۆرن. بۆ نموونە، ل جهێ کو بێژی "ئەز دچم"، دشێی بێژی "ئەز دشێم بچم". ئەڤە هێزەکا مەزن ددەنە ئاخفتنا تە.
رێسایا سەرەکی یا رستان
دەمێ کریارەکا مۆدال دهێتە بکارئینان، رێکخستنا رستێ دهێتە گوهۆرین:
کەس + کریارا مۆدال (گوهارتی) + ... + کریارا سەرەکی (بێ گوهۆرین).
Ich kann Deutsch sprechen.
(ئیش کان دۆیچ شپغێ - شِن.)
کریارا مۆدال 'kann' ل جهێ دوویێ یە و یا گوهارتی یە. کریارا سەرەکی 'sprechen' ب شێوازێ خۆ یێ سەرەکی دچیتە دوماهیکا رستێ.
١. können (شیان)
بۆ دیارکرنا شیانان ("to be able to" / "can").
| ich | کان | kann | |
| du | کانست | kannst | |
| er/sie/es | کان | kann |
Du kannst gut singen.
(دوو کانست گووت زین - گِن.)
تو دشێی باش سترانان بێژی.
٢. wollen (ڤیان)
بۆ دیارکرنا حەز و ڤیانێ ("to want to").
| ich | ڤیل | will | |
| du | ڤیلست | willst | |
| er/sie/es | ڤیل | will |
Er will einen Kaffee trinken.
(ئێڕ ڤیل ئاینِن کا - فێ تغین - کِن.)
وی دڤێت قەهوه‌یەکێ ڤەخۆت.
٣. müssen (پێدڤیبوون)
بۆ دیارکرنا پێدڤیبوونەکا بهێز ("to have to" / "must").
| ich | موس | muss | |
| du | موست | musst | |
| er/sie/es | موس | muss |
Ich muss jetzt gehen.
(ئیش موس یێتست گێ - هِن.)
پێدڤیە ئەز نها بچم.